Pomza; üretim ve işletmede kolaylık, bol ve ucuz temin edilebilme, yüksek su tutma kapasitesi, bünyesinde barındırdığı suyu tedricen (azar azar) ortama vererek ortamın nemini dengelemesi, zararlı kimyevi bileşikler içermemesi gibi önemli özellikleri nedeniyle tarım ve seracılık alanında geniş bir kullanım alanına sahiptir. Gelişmiş ülkelerin çoğunda tarımda kuraklığa çare olarak başvurulan seçeneklerden biridir. Bünyesine aldığı suyu uzun süre muhafaza ederek sürekli nemli bir ortamın oluşumu sağlar. Toprağın su tutma özelliğinin iyileştirilmesi (hidrokültür) özellikle su problemi olan bölgeler için çok önemlidir. Öte yandan sıvı gübre kullanımı söz konusu olduğunda, pomza gübre kaybını minimuma indirdiği gibi, yeraltı su kaynaklarının kirlenmesinin de önüne geçmektedir.   

Pomza taşının %85 oranında gözenekli olması hafif yoğunluk özellikleri göstermesine neden olur. Pomza taşının en küçük birimi dahi irili ufaklı birçok gözeneklerle doludur. Pomza taşı toprağı daha gözenekli bir hale getirerek havalandırır. Ayrıca toprağın özelliklerini ıslah etmek ve suni gübrenin topaklaşmasını engellemek amacı ile kullanılmaktadır. Pomza, toprak olarak seralarda, turunç yetiştirilen bölgelerde, meyveliklerde, çim sahalarda ve tüm tarım bölgelerinde kullanılmakta olup, uygulama sonuçları mükemmeldir. Sera koşullarında yapılan sürekli ve yoğun üretim, yetiştirme ortamı olarak kullanılan toprakta yorgunluk, tuzluluk, drenaj yetersizliği, hastalık ve zararlıların artması gibi pek çok soruna yol açmaktadır. Belirtilen sorunlara bir çözüm olabilmesi amacıyla öncelikle Batı Avrupa ülkelerinde başlatılan topraksız tarım tekniği son yıllarda ülkemizde de artan bir ilgi görmektedir.Pomzanın tarımda sağladığı avantajlar; Mükemmel havalandırma sağlar Tekrar tekrar kullanılabilir Zamanla çekmez ve topaklanmaz Besin ayarlaması kontrolu kolaydır Mantar, böcek gibi zararlı unsurları barındırmaz Kolay sulanır Çürümez Kötü kokular üretmez pH Nötr dür. (6-7) İyi drenaj sağlarTopraksız TarımHer türlü tarımsal üretimin, durgun veya akan besin eriyiklerinde, besin eriyikleri sis’inde ya da besin eriyiklerince zenginleştirilmiş katı yetiştirme ortamlarında gerçekleştirilmesidir. Başka bir ifadeyle toprağı içermeyen ortamlarda yapılan yetiştiricilik genel anlamda topraksız yetiştiricilik olarak adlandırılır.Başarılı bir üretiminin koşulu iyi bir yetiştirme ortamı kullanmaktır. Kullanılacak yetiştirme ortamları; kök gelişimi ve metabolizma için uygun bir havalanma ve drenajı sağlaması yanında bitkinin kolayca alabileceği yeterli miktarda suyu ve besin maddesini içermelidir. Yetiştirme ortamı veya materyalleri tek başına kullanılabildiği gibi karışım olarak da kullanılabilmektedir.

Bu materyaller hem fiziksel hem de kimyasal özellikleriyle, ortamın daha üretken ve daha verimli halde kullanılmasını sağlamaktadırlar.Tek veya karışım olarak kullanılacak malzemelerin bazı özelliklere sahip olması gerekir. Bunlar;Bitki kök sistemi için yeterli havalandırmayı sağlamalıdır. Yoğun sulamalardan sonra bile bitki köklerinin havalanması sorun olmamalıdır.Yeterli su tutma kapasitesine sahip olmalı ve tutulan su düşük tansiyonda tutulabilir olmalıdır.Fiziksel, kimyasal, biyolojik değişimlere karşı kararlı olmalıdır.Yabancı ot tohumları, hastalık ve zararlılardan arınmış olmalıdır.Bitkilere toksik etki yapabilecek maddeleri içermemelidir.Homojen özellikte olmalı, gerektiği zaman gereksinilen miktarda ve homojen olarak sağlanabilmelidir.Bu hususların yanı sıra topraksız yetiştiricilikte kullanılan materyalin katyon değiştirme kapasitesi ve tamponluk kapasitesi değerleri son derece önemlidir.         

Neden Topraksız Tarım?

Bugün birçok ülke (Hollanda, İngiltere, Japonya, Yeni Zelanda, Kanada v.s.) sera üretiminde topraksız tarıma geçmiştir. Buna en büyük neden olarak ise hızlı nüfus artışı söylenebilirDiğer nedenler ise; Tarım alanlarının kaybıErozyonÇoraklaşmaYerleşim ve turizm alanları sayılabilir.   Toprak Islahında Pomza KullanımıÖzellikle ağır bünyeli, killi, şişme özelliğine sahip fazla sıkışabilir toprak içeren tarımsal alanlar ile seralar, çimlenme ve bitki kök gelişimi için elverişsiz alanlardır. Bu tip toprakların elverişli hale getirilmesi amacıyla pomza kullanılmaktadır. Toprak düzenleyiciler olarak adlandırılan bu malzemeler, özellikle yüksek gelir getirici süs ve sera bitkileri yetiştirilmesinde oldukça önemli oranda tüketilmektedir.                                      

Toprağın hava almasını, çim ve köklenmenin ideal bir ortamda gelişmesini temin eden pomza ayrıca toprağın nem dengesini de sağlamaktadır. Sulama esnasında toprağın bünyesindeki fazla suyu tutarak bitki köklerindeki çürümeyi engellemesi, suyla beraber çözelti halinde köklere taşınan gübre ve minerallerin kaybının minimuma indirgemesi, ortamdaki suyun azalması ile toprak–pomza tanecikleri arasında nem dengesi kurularak toprağın nem oranının uzun süre korunması uygun tane boyutlarındaki pomza ile sağlanabilmektedir.    

Az Topraklı veya Topraksız Ortamlarda Bitki Yetiştiriciliğinde Pomza Kullanımı

Mineral, gübre, kompost artıkları vs. takviyeli %80’e varan miktarda pomzadan oluşan ortamlarda süs bitkileri, sebze ve meyve yetiştirilebilmektedir. Ayrıca pomza, süs bitkilerinin soğanlarının don ortamından saklanmasında da kullanılmaktadır. Özellikle saksıda süs bitkisi yetiştiriciliğinde dünyada yaygın olarak kullanılmaktadır.

Su Beslenimi Kısıtlı Tarımsal-Yeşil Alanlarda Pomza Kullanımı

Özellikle sıcak iklim kuşaklarında yüzeyden sulanan tarımsal-yeşil alanlar ile seralarda buharlaşmanın yüksek olması sebebiyle su kaybı da artmaktadır. Su kaynakları kısıtlı ülkelerde su tüketimini asgariye indirerek, tüketim randımanının artırılması, toprakta özellikle kireçli suların buharlaşması neticesi artan alkali oranının minimize edilebilmesi amacıyla pomza kullanımı giderek artmaktadır. Üst katman toprağın (bitki cinsine göre) belirli bir derinliğe sıyrılarak pomzanın serilmesi ve yastıklanması suretiyle toprağın tekrar örtülmesi sonucu toprak altında bir drenaj katmanı oluşturulmaktadır. Sulamanın da borular vasıtasıyla direkt olarak bu katman içerisinden yapılabildiği bu uygulama şeklinde, toprak gerekli olan suyu bünyesine pomza katmanından almakta ve bitki köklerine bu şekilde ulaşmaktadır. Bu şekilde yapılan sulama ile su buharlaşması asgariye indirilirken, su tüketimi azaltılmakta, bununla beraber günün her saatinde sulama yapılabilmektedir. En iyi uygulama örnekleri olarak su kaynakları ve verimli toprakları kısıtlı İsrail, Suudi Arabistan, Dubai, Katar gibi ülkeler gösterilebilir.